Subsidie depressiegala nauwelijks naar depressie

Plannen van de organisatoren achter het Depressiegala om voorlichting over depressie te geven op 500 scholen zijn grotendeels mislukt. Het subsidiegeld dat het ministerie van Volksgezondheid hiervoor verstrekte is vooral opgegaan aan kosten voor directie en management. Dat blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur.

De opbrengst van het gala ging bovendien niet naar het beloofde depressie-onderzoek, en ook jongerenorganisatie Tweestrijd heeft niets ontvangen. Deskundigen bekritiseren de manier waarop het ministerie subsidies verstrekt.

Cabaretier Javier Guzman, die eerder optrad op het gala, noemt de gang van zaken "schandalig". Ook hoogleraar psychiatrie Jim van Os, verbonden aan de Universiteit van Utrecht, heeft kritiek. Met name op het beleid van het ministerie van Volksgezondheid, dat van de gehele bekostiging op de hoogte was. "Ik vrees dat we hieruit moeten leren dat het ministerie dit soort grote bedragen vaak echt verkeerd uitgeeft."

Benefietavond

Het Depressiegala wordt morgen voor de vijfde keer georganiseerd. De organisatie achter het gala, de Mental Health Foundation (MHF), kreeg daar in 2017 één keer subsidie voor. Het ministerie van Volksgezondheid gaf dat in het kader van haar bewustwordingscampagne over depressie. De MHF kreeg 350.000 euro om een gala te organiseren speciaal gericht op jongeren. Met het geld zou de MHF bovendien depressievoorlichting geven op 500 scholen, en een buddysysteem van zelfhulpgroepen opzetten voor leerlingen.

Op het gala in 2017 traden verschillende BN'ers op. Er zou geld opgehaald worden voor onderzoek naar depressie. Ook zou de MHF jongerenorganisatie Tweestrijd, die psychische problemen bespreekbaar maakt op scholen, ondersteunen. Tickets voor het gala kostten zo'n 50 euro, en het publiek werd opgeroepen om online te doneren voor het goede doel. Het gala werd eenmalig uitgezonden op tv.

89.000 euro voor directeur

Nieuwsuur probeerde te achterhalen wat er van de plannen was terechtgekomen, maar de MHF weigerde lange tijd concrete details te verstrekken. Op basis van door Nieuwsuur opgevraagde documenten via de Wet openbaarheid van bestuur kwamen de gegevens toch naar boven.

Uit die documenten blijkt dat de geplande projecten minder goed bleken te lopen dan de organisatoren hadden verwacht. De MHF stelde het subsidiebedrag daarom zelf naar beneden bij, tot zo'n 277.000 euro, en betaalde het verschil terug aan het ministerie.

Van die 277.000 euro blijkt zo'n 89.000 naar kosten voor 'inzet directeur' te zijn gegaan, voor de uitvoering van het scholenproject en het depressiegala. De kosten van enkele managers bedroegen zo'n 55.000 euro. De rest van het subsidiebedrag werd besteed aan zaken als locatiehuur, catering, externe deskundigen, sprekers en gastvrouwen.

Opbrengst gala naar tv-productie

De voorlichting op 500 scholen en het buddysysteem voor jongeren zijn niet van de grond gekomen, blijkt uit de stukken. De MHF besteedde wel enkele tienduizenden euro's aan de ontwikkeling van lespakketten, maar slechts 28 scholen wilden deze hebben. Het is onduidelijk of de lespakketten überhaupt worden gebruikt.

Wel werd het gala georganiseerd. De opbrengst uit kaartverkoop en donaties bedroeg zo'n 50.000 euro. De MHF laat Nieuwsuur nu weten dat dit bedrag niet naar onderzoek naar depressie is gegaan, terwijl dit wel was beloofd, en ook niet naar stichting Tweestrijd.

De opbrengst is volgens de MHF aan productiehuis Skyhigh betaald, voor de televisieproductie. Uit een bankafschrift blijkt dat MHF-voorzitter Bram Bakker een vergelijkbaar bedrag aan Skyhigh heeft overgeboekt. Omroep KRO-NCRV zond het gala in 2017 uit en heeft daarvoor ook financiering van de NPO ontvangen. Om hoeveel geld het gaat willen de omroep en de NPO niet zeggen. Productiehuis Skyhigh verwijst naar KRO-NCRV.

Bekijk hier reacties van cabaretier Javier Guzman, die optrad op het gala, en Faraaz Ramdjanbeg, oprichter van stichting Tweestrijd:

Uw browser ondersteunt geen HTML5 video.

Subsidie en opbrengst Depressiegala verkwist aan managers: 'Schandalig'

'Wel veel media-aandacht'

In het bestuur van de MHF zitten psychiaters Esther van Fenema en Bram Bakker. Zij zeggen het spijtig te vinden dat de geplande projecten zijn mislukt, maar dat het gala wel veel media-aandacht voor depressie heeft opgeleverd. Ze zeggen dat de scholenprojecten zijn mislukt door het "niet functioneren" van directeur Mariëlle Horsting. Horsting herkent zich niet in dit beeld en zegt dat zij hard heeft gewerkt, maar na zeven maanden moest stoppen vanwege een nekhernia.

Het ministerie van Volksgezondheid laat weten het "jammer" te vinden dat de geplande projecten uiteindelijk niet zijn gelukt, en dat het subsidiebedrag om die reden is verlaagd. Na 2017 heeft het ministerie geen subsidie meer gegeven voor het gala.

Het gala van morgen ontvangt dus ook geen subsidie. Wel zet het ministerie zijn eigen publiekscampagne voort, die inmiddels zo'n drie miljoen euro heeft gekost. Dit geld is voornamelijk besteed aan media- en reclamebureaus voor de ontwikkeling van spotjes over depressie. Stichting Tweestrijd heeft ook meegeholpen bij de brainstorm over de spotjes, maar deed dat op vrijwillige basis.

Bekijk ook de documenten die Nieuwsuur opvroeg via de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). Kijk de video hieronder voor meer reacties op dit verhaal en zie hoe deskundigen kijken naar alle aandacht voor depressies:

Uw browser ondersteunt geen HTML5 video.

'Ik voel me misbruikt, en iedereen wast z'n handen schoon'

Nederlandse Omroep Stichting